My Daily Stotra
हनुमान बाहुक
Hanuman Bahuk
॥ चौपाई / Quatrain ॥
सिंधु-तरन, सिय-सोच-हरन, रबि-बाल-बरन तनु ।
भुज बिसाल, मूरति कराल कालहुको काल जनु ।।
गहन-दहन-निरदहन लंक निःसंक, बंक-भुव ।
जातुधान-बलवान-मान-मद-दवन पवनसुव ।।१।।
Sindhu-taran, Siya-soch-haran, rabi-baal-baran tanu.
Bhuj bisaal, moorti karaal kaalhuko kaal janu.
Gahan-dahan-nirahadan lank nihshank, bank-bhuv.
Jaatudan-balwaan-maan-mad-davan pavan suv. 1.
स्वर्न-सैल-संकास कोटि-रबि-तरुन-तेज-घन ।
उर बिसाल भुज-दंड चंड नख-बज्र बज्र-तन ।।
पिंग नयन, भृकुटी कराल रसना दसनानन ।
कपिस केस, करकस लँगूर, खल-दल बल भानन ।।२।।
Swarn-sail-sankas koti-rabi-tarun-tej-ghan.
Ur bisaal bhuj-dand chand nakh-bajr bajr-tan.
Ping nayan, bhrukutti karaal rasana dasananan.
Kapis kes, karakas langur, khal-dal bal bhanan. 2.
॥ झूलना ॥
पञ्चमुख-छमुख-भृगु मुख्य भट असुर सुर,
सर्व-सरि-समर समरत्थ सूरो ।
बाँकुरो बीर बिरुदैत बिरुदावली,
बेद बंदी बदत पैजपूरो ।।३।।
Panchmukh-chhamukh-bhrigu mukh bhat asur sur,
sarv-sari-samar samrattho suro.
Baankuro veer virudait virudavali,
bed bandi badat paizpuro. 3.
॥ घनाक्षरी ॥
जासु गुनगाथ रघुनाथ कह,
जासुबल, बिपुल-जल-भरित जग-जलधि झूरो ।
दुवन-दल-दमनको कौन तुलसीस है,
पवन को पूत रजपूत रुरो ।।४।।
Jasu gunagaath Raghu naath kah,
jasu bal, bipul-jal-bharit jag-jaladhi jhuro.
Duvan-dal-daman ko kaun Tulsi sa hai,
pavan ko put rajput ruro. 4.
भारत में पारथ के रथ केथू कपिराज, गाज्यो सुनि कुरुराज दल हल बल भो ।
कह्यो द्रोन भीषम समीर सुत महाबीर, बीर-रस-बारि-निधि जाको बल जल भो ।।
बानर सुभाय बाल केलि भूमि भानु लागि, फलँग फलाँग हूँतें घाटि नभतल भो ।
नाई-नाई माथ जोरि-जोरि हाथ जोधा जोहैं, हनुमान देखे जगजीवन को फल भो ।।५।।
Bhaarat mein Paarth ke rath kethu kapi raaj, gaajyo suni Kuru raaj dal hal bal bho.
Kahyo Droon Bheeshma Sameer sut mahabeer, veer-ras-baari-nidhi jaako bal jal bho.
Baanar subhaay baal keli bhoomi bhanu laagi, phalang phalaang hoonten ghaati nabhtal bho.
Naayi-naayi maath jori-jori haath jodha johain, Hanuman dekhae jagjeevan ko phal bho 5.
कौतुक बिलोकि लोकपाल हरि हर बिधि,
लोचननि चकाचौंधी चित्तनि खभार सो ।
बल कैंधौं बीर-रस धीरज कै,
साहस कै, तुलसी सरीर धरे सबनि को सार सो ।।६।।
Kautuk biloki lokpal Hari Har bidhi,
lochanni chakaachaundhi chittani khabaar so.
Bal kaindhaun veer-ras dheeraj kai,
sahas kai, Tulsi shariir dhare sabanni ko saar so. 6.
भारत में पारथ के रथ केथू कपिराज,
गाज्यो सुनि कुरुराज दल हल बल भो ।
कह्यो द्रोन भीषम समीर सुत महाबीर,
बीर-रस-बारि-निधि जाको बल जल भो ।।७।।
Bhaarat mein Paarth ke rath kethu kapi raaj,
gaajyo suni Kuru raaj dal hal bal bho.
Kahyo Droon Bheeshma Sameer sut mahabeer,
veer-ras-baari-nidhi jaako bal jal bho. 7.
बानर सुभाय बाल केलि भूमि भानु लागि,
फलँग फलाँग हूँतें घाटि नभतल भो ।
नाई-नाई माथ जोरि-जोरि हाथ जोधा जोहैं,
हनुमान देखे जगजीवन को फल भो ।।८।।
Baanar subhaay baal keli bhoomi bhanu laagi,
phalang phalaang hoonten ghaati nabhtal bho.
Naayi-naayi maath jori-जोरि हाथ जोधा जोहैं,
Hanuman dekhae jagjeevan को फल भो. 8.
गो-पद पयोधि करि होलिका ज्यों लाई लंक,
निपट निसंक परपुर गलबल भो ।
द्रोन-सो पहार लियो ख्याल ही उखारि कर,
कंदुक-ज्यों कपि खेल बेल कैसो फल भो ।।९।।
Go-pad payodhi kari holika jyon laayi Lank,
nipat nishank parapur galabal bho.
Droon-so pahaar liyo khyaal hi ukhaari kar,
kanduk-jyon kapi khel bel kaiso phal bho. 9.
संकट समाज असमंजस भो रामराज,
काज जुग पूगनि को करतल पल भो ।
साहसी समत्थ तुलसी को नाह जाकी बाँह,
लोकपाल पालन को फिर थिर थल भो ।।१०।।
Sankat samaaj asamjhas bho Raam raaj,
kaaj jug pugani ko karatlal pal bho.
Sahaasi samath Tulsi को नाह जाकी बाँह,
lokpal paalan को फिर थिर थल भो. 10.
कमठ की पीठि जाके गोडनि की गाड़ैं मानो,
नाप के भाजन भरि जल निधि जल भो ।
जातुधान-दावन परावन को दुर्ग भयो,
महामीन बास तिमि तोमनि को थल भो ।।११।।
Kamath ki peethi jaake godani ki gaadain maano,
naap ke bhajan bhari jal nidhi jal bho.
Jaatudan-daavan paravan को दुर्ग भयो,
mahameen baas timi tomanni को थल भो. 11.
कुम्भकरन-रावन पयोद-नाद-ईंधन को,
तुलसी प्रताप जाको प्रबल अनल भो ।
भीषम कहत मेरे अनुमान हनुमान,
सारिखो त्रिकाल न त्रिलोक महाबल भो ।।१२।।
Kumbhkaran-Ravan payod-naad-indhan ko,
Tulsi prataap jaako prabal anal bho.
Bheeshma kahat mere anumaan Hanuman,
saarikho trikaal na trilok mahabal bho. 12.
दूत रामराय को, सपूत पूत पौनको,
तू अंजनी को नन्दन प्रताप भूरि भानु सो ।
सीय-सोच-समन, दुरित दोष दमन,
सरन आये अवन, लखन प्रिय प्रान सो ।।१३।।
Doot Raam Raay ko, saput put paunko,
tu Anjani ko nandan prataap bhoori bhanu so.
Siya-soch-saman, durit dosh daman,
saran aaye avan, Lakhan priya praan so. 13.
करुनानिधान, बलबुद्धि के निधान मोद-महिमा निधान, गुन-ज्ञान के निधान हौ ।
बामदेव-रुप भूप राम के सनेही, नाम लेत-देत अर्थ धर्म काम निरबान हौ ।।
आपने प्रभाव सीताराम के सुभाव सील, लोक-बेद-बिधि के बिदूष हनुमान हौ ।
मन की बचन की करम की तिहूँ प्रकार, तुलसी तिहारो तुम साहेब सुजान हौ ।।१४।।
Karunanidhaan, balbuddhi ke nidhaan mod-mahima nidhaan, gun-gyaan ke nidhaan hau.
Baamdev-rup bhoop Raam ke sanehi, naam let-det arth dharm kaam nirabaan hau.
Aapane prabhaav Sitaaraam ke subhaav seel, lok-bed-bidhi ke bidush Hanuman hau.
Man ki bachan ki karam ki tihun prakaar, Tulsi tihaaro tum saheb sujaan hau 14.
मन को अगम, तन सुगम किये कपीस, काज महाराज के समाज साज साजे हैं ।
देव-बंदी छोर रनरोर केसरी किसोर, जुग जुग जग तेरे बिरद बिराजे हैं ।
बीर बरजोर, घटि जोर तुलसी की ओर, सुनि सकुचाने साधु खल गन गाजे हैं ।
बिगरी सँवार अंजनी कुमार कीजे मोहिं, जैसे होत आये हनुमान के निवाजे हैं ।।१५।।
Man ko agam, tan sugam kiye kapis, kaaj maharaaj ke samaaj saaj saaje hain.
Dev-bandi chhor ranror Kesari kisor, jug jug jag tere birad biraaje hain.
Beer barajor, ghati jor Tulsi ki or, suni sakuchane sadhu khal gan gaaze hain.
Bigari sanvaar Anjani Kumar keeje mohin, jaise hot aaye Hanuman ke nivaaje hain. 15
॥ सवैया ॥
जान सिरोमनि हौ हनुमान सदा जन के मन बास तिहारो ।
ढ़ारो बिगारो मैं काको कहा केहि कारन खीझत हौं तो तिहारो ।।
साहेब सेवक नाते तो हातो कियो सो तहाँ तुलसी को न चारो ।
दोष सुनाये तें आगेहुँ को होशियार ह्वैं हों मन तौ हिय हारो ।।१६।।
Jaan siromani hau Hanuman sada jan ke man baas tihaaro.
Dhaaro bigaro main kaako kaha kehi kaaran kheejhat haun to tihaaro.
Saheb sevak naate to haato kiyo so tahaan Tulsi ko na chaaro.
Dosh sunaaye ten aagehun ko hoshiyaar hvain hon man tau hiy haaro 16
तेरे थपे उथपै न महेस, थपै थिरको कपि जे घर घाले ।
तेरे निवाजे गरीब निवाज बिराजत बैरिन के उर साले ।।
संकट सोच सबै तुलसी लिये नाम फटै मकरी के से जाले ।
बूढ़ भये, बलि, मेरिहि बार, कि हारि परे बहुतै नत पाले ।।१७।।
Tere thape uthapye na Mahes, thape thirko kapi je ghar ghaale.
Tere nivaaje gareeb nivaaj birajat bairin ke ur saale.
Sankat soch sabai Tulsi liye naam phatai makari ke se jaale.
Buudh bhye, bali, merihi baar, ki haari pare bahutai nat paale. 17
सिंधु तरे, बड़े बीर दले खल, जारे हैं लंक से बंक मवा से ।
तैं रनि-केहरि केहरि के बिदले अरि-कुंजर छैल छवा से ।।
तोसों समत्थ सुसाहेब सेई सहै तुलसी दुख दोष दवा से ।
बानर बाज ! बढ़े खल-खेचर, लीजत क्यों न लपेटि लवा-से ।।१८।।
sindhu tare, bade biir dale khal, jaare hain lank se bank mavaa se .
tain rani-kehari kehari ke bidale ari-kunjar chhail chhavaa se .
toson samatth susaaheb seii sahai tulasii dukh dosh davaa se .
baanar baaj ! badhe khal-khechar, liijat kyon n lapeṭi lavaa-se 18.
अच्छ-विमर्दन कानन-भानि दसानन आनन भा न निहारो ।
बारिदनाद अकंपन कुंभकरन्न-से कुञ्जर केहरि-बारो ।।
राम-प्रताप-हुतासन, कच्छ, बिपच्छ, समीर समीर-दुलारो ।
पाप-तें साप-तें ताप तिहूँ-तें सदा तुलसी कहँ सो रखवारो ।।१९।।
Achch-vimardan kaanan-bhaani dasanan aanan bha na nihaaro.
Baaridanaad akampan Kumbhkaran-se kunjar kehari-baaro.
Raam-prataap-hutaasan, kachch, bipacch, Sameer Sameer-dularo.
paap-ten saap-ten taap tihuun-ten sadaa tulasii kahan so rakhavaaro 19.
॥ घनाक्षरी ॥
जानत जहान हनुमान को निवाज्यौ जन, मन अनुमानि बलि, बोल न बिसारिये ।
सेवा-जोग तुलसी कबहुँ कहा चूक परी, साहेब सुभाव कपि साहिबी सँभारिये ।।
अपराधी जानि कीजै सासति सहस भाँति, मोदक मरै जो ताहि माहुर न मारिये ।
साहसी समीर के दुलारे रघुबीर जू के, बाँह पीर महाबीर बेगि ही निवारिये ।।२०।।
Jaanat jahaan Hanuman ko nivaajyo jan, man anumaani bali, bol na bisariye.
Seva-jog Tulsi kabhun kaha chook pari, saheb subhaav kapi sahibhi sanbhaariye.
Apraadhi jaani keejai saasati sahas bhaanti, modak marai jo tahi mahur na maariye.
Sahaasi Sameer ke dularae Raghubeer ju ke, baanh peer mahabeer begi hi nivaariye. 20.
सेवक स्योकाई जानि जानकीस मानै कानि,
सानुकूल सूलपानि नवै नाथ नाँक को ।
देवी देव दानव दयावने ह्वै जोरैं हाथ,
बापुरे बराक कहा और राजा राँक को ।।२१।।
Sevak syokai jaani jaanki sa manai kaani,
saanukool sulapani navai naath naank ko.
Devi dev daanav dayavane hvai jorain haath,
baapure baraak kaha aur raaja raank ko. 21.
जागत सोवत बैठे बागत बिनोद मोद,
ताके जो अनर्थ सो समर्थ एक आँक को ।
सब दिन रुरो परै पूरो जहाँ-तहाँ ताहि,
जाके है भरोसो हिये हनुमान हाँक को ।।२२।।
Jaagat sovata baithe baagat binod mod,
taake jo anarth so samarth ek aank ko.
Sab din ruro parai puro jahaan-tahaan tahi,
jaake hai bharoso hiye Hanuman haank ko. 22.
सानुग सगौरि सानुकूल सूलपानि ताहि,
लोकपाल सकल लखन राम जानकी ।
लोक परलोक को बिसोक सो तिलोक ताहि,
तुलसी तमाइ कहा काहू बीर आनकी ।।२३।।
Saanug sagouri saanukool sulapani tahi,
lokpal sakal Lakhan Raam Jaanki.
Lok parlok ko bisok so tilok tahi,
Tulsi tamaai kaha kaahu beer aanki. 23.
केसरी किसोर बन्दीछोर के नेवाजे सब,
कीरति बिमल कपि करुनानिधान की ।
बालक-ज्यों पालिहैं कृपालु मुनि सिद्ध ताको,
जाके हिये हुलसति हाँक हनुमान की ।।२४।।
Kesari kisor bandichhor ke nevaaje sab,
kirti bimala kapi karuna nidhaan ki.
Baalak-jyon paalihain kripaalu muni siddh taako,
jaake hiye hulasati haank Hanuman ki. 24.
लोक-परलोकहुँ तिलोक न बिलोकियत, तोसे समरथ चष चारिहूँ निहारिये ।
कर्म, काल, लोकपाल, अग-जग जीवजाल, नाथ हाथ सब निज महिमा बिचारिये ।।
खास दास रावरो, निवास तेरो तासु उर, तुलसी सो देव दुखी देखियत भारिये ।
बात तरुमूल बाँहुसूल कपिकच्छु-बेलि, उपजी सकेलि कपिकेलि ही उखारिये ।।२४।।
Lok-paralokhun tilok na bilokiyat, tose samarath chas chaarihun nihaariye.
Karm, kaal, lokpal, ag-jag jeevajhaal, naath haath sab nij mahima vichariye.
Khaas daas raavaro, nivaas tero taasu ur, Tulsi so dev dukhi dekhiyat bhaariye.
Baat tarumul baahusul kapikachchu-beli, upaji sakeli kapikeli hi ukhaariye. 25.
आपने प्रभाव सीताराम के सुभाव सील,
लोक-बेद-बिधि के बिदूष हनुमान हौ ।
मन की बचन की करम की तिहूँ प्रकार,
तुलसी तिहारो तुम साहेब सुजान हौ ।।२६।।
Aapane prabhaav Sitaaraam ke subhaav seel,
lok-bed-bidhi ke bidush Hanuman hau.
Man ki bachan ki karam ki tihun prakaar,
Tulsi tihaaro tum saheb sujaan hau. 26.
मन को अगम, तन सुगम किये कपीस,
काज महाराज के समाज साज साजे हैं ।
देव-बंदी छोर रनरोर केसरी किसोर,
जुग जुग जग तेरे बिरद बिराजे हैं ।।२७।।
Man ko agam, tan sugam kiye kapis,
kaaj maharaaj ke samaaj saaj saaje hain.
Dev-bandi chhor ranror Kesari kisor,
jug jug jag tere birad biraaje hain. 27.
बीर बरजोर, घटि जोर तुलसी की ओर,
सुनि सकुचाने साधु खल गन गाजे हैं ।
बिगरी सँवार अंजनी कुमार कीजे मोहिं,
जैसे होत आये हनुमान के निवाजे हैं ।।२८।।
Beer barajor, ghati jor Tulsi ki or,
suni sakuchane sadhu khal gan gaaze hain.
Bigari sanvaar Anjani Kumar keeje mohin,
jaise hot aaye Hanuman ke nivaaje hain. 28.
टूकनि को घर-घर डोलत कँगाल बोलि, बाल ज्यों कृपाल नतपाल पालि पोसो है ।
कीन्ही है सँभार सार अँजनी कुमार बीर, आपनो बिसारि हैं न मेरेहू भरोसो है ।।
इतनो परेखो सब भाँति समरथ आजु, कपिराज साँची कहौं को तिलोक तोसो है ।
सासति सहत दास कीजे पेखि परिहास, चीरी को मरन खेल बालकनि को सो है ।।२९।।
Tookani ko ghar-ghar dolat kangal boli, baal jyon kripaal natpaal paali poso hai.
Keenhi hai sanhaar saar Anjani Kumar beer, aapano bisari hain na merehu bharoso hai.
Itano parekho sab bhaanti samarath aaju, Kapiraaj saanchi kahaun ko tilok toso hai.
Saasati sahat daas keeje pekhi parihās, cheeri ko maran khel baalakani ko so hai 29.
आपने ही पाप तें त्रिपात तें कि साप तें, बढ़ी है बाँह बेदन कही न सहि जाति है ।
औषध अनेक जन्त्र मन्त्र टोटकादि किये, बादि भये देवता मनाये अधिकाति है ।।
करतार, भरतार, हरतार, कर्म काल, को है जगजाल जो न मानत इताति है ।
चेरो तेरो तुलसी तू मेरो कह्यो राम दूत, ढील तेरी बीर मोहि पीर तें पिराति है ।।३०।।
Aapane hi paap ten tripat ten ki saap ten, badhi hai baanh bedan kahi na sahi jaati hai.
Aushadh anek jantra mantra totakādi kiye, baadi bhye devata manaaye adhikaati hai.
Karataar, Bharataar, Harataar, karm kaal, ko hai jagajaal jo na maanat itaati hai.
Cheero tero Tulsi tu mero kahyo Raam duut, dheel teri beer mohi peer ten piraati hai 30.
दूत राम राय को, सपूत पूत बाय को, समत्व हाथ पाय को सहाय असहाय को ।
बाँकी बिरदावली बिदित बेद गाइयत, रावन सो भट भयो मुठिका के घाय को ।।
एते बड़े साहेब समर्थ को निवाजो आज, सीदत सुसेवक बचन मन काय को ।
थोरी बाँह पीर की बड़ी गलानि तुलसी को, कौन पाप कोप, लोप प्रकट प्रभाय को ।।३१।।
Doot Raam Raay ko, saput put baay ko, samatva haath paay ko sahay ashay ko.
Baanki biradavali bidit bed gaaiyat, Raavan so bhat bhyo muthikaa ke ghaay ko.
Ete bade saheb samarath ko nivaajo aaj, seedat susevak bachan man kaay ko.
Thori baanh peer ki badi galani Tulsi ko, kaun paap kop, lop prakat prabhaay ko 31.
देवी देव दनुज मनुज मुनि सिद्ध नाग, छोटे बड़े जीव जेते चेतन अचेत हैं ।
पूतना पिसाची जातुधानी जातुधान बाम, राम दूत की रजाइ माथे मानि लेत हैं ।।
घोर जन्त्र मन्त्र कूट कपट कुरोग जोग, हनुमान आन सुनि छाड़त निकेत हैं ।
क्रोध कीजे कर्म को प्रबोध कीजे तुलसी को, सोध कीजे तिनको जो दोष दुख देत हैं ।।३२।।
Devi dev danuj manuj muni siddh naag, chhote bade jeeva jete chetan achet hain.
Pootana pisaachi Jaatudaani Jaatudan baam, Raam duut ki rajaai maathe maani let hain.
Ghor jantra mantra koot kapat kurog jog, Hanuman aan suni chhaadat niket hain.
Krodh keeje karm ko prabodh keeje Tulsi ko, sodh keeje tinako jo dosh dukh det hain. 32.
तेरे बल बानर जिताये रन रावन सों, तेरे घाले जातुधान भये घर-घर के ।
तेरे बल रामराज किये सब सुरकाज, सकल समाज साज साजे रघुबर के ।।
तेरो गुनगान सुनि गीरबान पुलकत, सजल बिलोचन बिरंचि हरि हर के ।
तुलसी के माथे पर हाथ फेरो कीसनाथ, देखिये न दास दुखी तोसो कनिगर के ।।३३।।
Tere bal baanar jitaaye ran Raavan son, tere ghaale Jaatudan bhye ghar-ghar ke.
Tere bal Raamraaj kiye sab surakaaj, sakal samaaj saaj saaje Raghubar ke.
Tero gunagaan suni girbaan pulkat, sajal bilocchan Biranchi Hari Har ke.
Tulsi ke maathe par haath phero keesanaath, dekhiye na daas dukhi toso kanigar ke. 33.
पालो तेरे टूक को परेहू चूक मूकिये न, कूर कौड़ी दूको हौं आपनी ओर हेरिये ।
भोरानाथ भोरे ही सरोष होत थोरे दोष, पोषि तोषि थापि आपनी न अवडेरिये ।।
अँबु तू हौं अँबुचर, अँबु तू हौं डिंभ सो न, बूझिये बिलंब अवलंब मेरे तेरिये ।
बालक बिकल जानि पाहि प्रेम पहिचानि, तुलसी की बाँह पर लामी लूम फेरिये ।।३४।।
Paalo tere took ko parehu chook mookiye na, koor kaudi duko haun aapani or heriye.
Bhoranaath bhore hi sarosh hot thore dosh, poshi toshi thapi aapani na avaderiye.
Ambu tu haun ambuchar, ambu tu haun dimbh so na, boojhiye vilamb avalamb mere teriye.
Baalak bikal jaani paahi prem pahichani, Tulsi ki baanh par laami loom pheriye. 34.
घेरि लियो रोगनि, कुजोगनि, कुलोगनि ज्यौं, बासर जलद घन घटा धुकि धाई है ।
बरसत बारि पीर जारिये जवासे जस, रोष बिनु दोष धूम-मूल मलिनाई है ।।
करुनानिधान हनुमान महा बलवान, हेरि हँसि हाँकि फूँकि फौजैं ते उड़ाई है ।
खाये हुतो तुलसी कुरोग राढ़ राकसनि, केसरी किसोर राखे बीर बरिआई है ।।३५।।
Gheri liyo rogani, kujogani, kulangani jyon, baasar jalad ghan ghata dhuki dhai hai.
Barasat baari peer jaariye javaase jas, rosh binu dosh dhoom-mool malinaai hai.
Karunanidhaan Hanuman maha balwaan, heri hansi haanki phoonki foujain te udaai hai.
Khaaye huto Tulsi kurog Raadh Raakasanni, Kesari kisor raakhe beer bariiaai hai. 35.
॥ सवैया ॥
राम गुलाम तु ही हनुमान गोसाँई सुसाँई सदा अनुकूलो ।
पाल्यो हौं बाल ज्यों आखर दू पितु मातु सों मंगल मोद समूलो ।।
बाँह की बेदन बाँह पगार पुकारत आरत आनँद भूलो ।
श्री रघुबीर निवारिये पीर रहौं दरबार परो लटि लूलो ।।३६।।
Raam gulaam tu hi Hanuman Gosaain susaain sada anukoolo.
Paalyo haun baal jyon aakhar doo pitu maatu son mangal mod samulo.
Baanh ki bedan baanh pagaar pukaarat aarat aanand bhulo.
Shree Raghubeer nivaariye peer rahoun darbaar paro lati lulo. 36.
॥ घनाक्षरी ॥
काल की करालता करम कठिनाई कीधौं, पाप के प्रभाव की सुभाय बाय बावरे ।
बेदन कुभाँति सो सही न जाति राति दिन, सोई बाँह गही जो गही समीर डाबरे ।।
लायो तरु तुलसी तिहारो सो निहारि बारि, सींचिये मलीन भो तयो है तिहुँ तावरे ।
भूतनि की आपनी पराये की कृपा निधान, जानियत सबही की रीति राम रावरे ।।३७।।
Kaal ki karaalata karam kathinaai keedhaun, paap ke prabhaav ki subhaay baay baavare.
Bedan kubhaanti so sahi na jaati raati din, soi baanh gahi jo gahi Sameer daabare.
Laayo taru Tulsi tihaaro so nihaari baari, seechiye malleen bho tayo hai tihun taavare.
Bhootani ki aapani paraaye ki kripa nidhaan, jaaniyat sabhi ki reeti Raam Raavare. 37.
पाँय पीर पेट पीर बाँह पीर मुँह पीर, जरजर सकल पीर मई है ।
देव भूत पितर करम खल काल ग्रह, मोहि पर दवरि दमानक सी दई है ।।
हौं तो बिनु मोल के बिकानो बलि बारेही तें, ओट राम नाम की ललाट लिखि लई है ।
कुँभज के किंकर बिकल बूढ़े गोखुरनि, हाय राम राय ऐसी हाल कहूँ भई है ।।३८।।
Paany peer pet peer baanh peer muhn peer, jarjar sakal peer mai hai.
Dev bhoot pitar karam khal kaal grah, mohi par davari daamanak si dai hai.
Haun to binu mol ke bikaano bali baarehi ten, ot Raam naam ki laalat likhi lai hai.
Kumbhaj ke kinkar bikal boo dhe gokhurani, haay Raam Raay aisi haal kahun bhai hai. 38.
बाहुक-सुबाहु नीच लीचर-मरीच मिलि, मुँहपीर केतुजा कुरोग जातुधान हैं ।
राम नाम जगजाप कियो चहों सानुराग, काल कैसे दूत भूत कहा मेरे मान हैं ।।
सुमिरे सहाय राम लखन आखर दोऊ, जिनके समूह साके जागत जहान हैं ।
तुलसी सँभारि ताड़का सँहारि भारि भट, बेधे बरगद से बनाइ बानवान हैं ।।३९।।
Baahuk-subahu neech leechara-mareecha mili, muhnpeer Ketuja kurog Jaatudan hain.
Raam naam jagajaap kiyo chahon saanuraag, kaal kaise duut bhoot kaha mere maan hain.
Sumire sahay Raam Lakhan aakhar dou, jinke samooh saake jagat jahaan hain.
Tulsi sanbhaari taadaka sanhaari bhaari bhat, bedhe baragad se banaai baanavaan hain. 39.
बालपने सूधे मन राम सनमुख भयो, राम नाम लेत माँगि खात टूकटाक हौं ।
परयो लोक-रीति में पुनीत प्रीति राम राय, मोह बस बैठो तोरि तरकि तराक हौं ।।
खोटे-खोटे आचरन आचरत अपनायो, अंजनी कुमार सोध्यो रामपानि पाक हौं ।
तुलसी गुसाँई भयो भोंडे दिन भूल गयो, ताको फल पावत निदान परिपाक हौं ।।४०।।
Baalapane sudhe man Raam sanamuk bhyo, Raam naam let maangi khaat tookatak haun.
Parayo lok-reeti mein puneet preti Raam Raay, moh bas baitho tori taraki taraak haun.
Khote-khote aacharan aacharat apnaayo, Anjani Kumar sodhyo Raampani paak haun.
Tulsi Gosaain bhyo bhonde din bhul gayo, taako phal paavat nidaan paripaak haun. 40.
असन-बसन-हीन बिषम-बिषाद-लीन, देखि दीन दूबरो करै न हाय हाय को ।
तुलसी अनाथ सो सनाथ रघुनाथ कियो, दियो फल सील सिंधु आपने सुभाय को ।।
नीच यहि बीच पति पाइ भरु हाईगो, बिहाइ प्रभु भजन बचन मन काय को ।
ता तें तनु पेषियत घोर बरतोर मिस, फूटि फूटि निकसत लोन राम राय को ।।४१।।
Asan-basan-heen visham-vishaad-leen, dekha din duubaro karai na haay haay ko.
Tulsi anaath so sanaath Raghunaath kiyo, diyo phal seel Sindhu aapane subhaay ko.
Neech yahi beech pati paai bharu haaigo, bihaai prabhu bhajan bachan man kaay ko.
Ta ten tan peshiyat ghor barat or mis, phooti phooti niksat lon Raam Raay ko. 41.
जीओं जग जानकी जीवन को कहाइ जन, मरिबे को बारानसी बारि सुरसरि को ।
तुलसी के दुहूँ हाथ मोदक हैं ऐसे ठाँउ, जाके जिये मुये सोच करिहैं न लरि को ।।
मोको झूटो साँचो लोग राम को कहत सब, मेरे मन मान है न हर को न हरि को ।
भारी पीर दुसह सरीर तें बिहाल होत, सोऊ रघुबीर बिनु सकै दूर करि को ।।४२।।
Jeeon jag Jaanki jeevan ko kahaai jan, maribe ko Baaransaasi baari Surasari ko.
Tulsi ke duhun haath modak hain aise thaan, jaake jiye muye soch karihain na lari ko.
Moko jhooto saancho log Raam ko kahat sab, mere man maan hai na Har ko na Hari ko.
Bhaari peer dusah sरीर ten bihaal hot, sou Raghubeer binu sakai door kari ko. 42.
सीतापति साहेब सहाय हनुमान नित, हित उपदेश को महेस मानो गुरु कै ।
मानस बचन काय सरन तिहारे पाँय, तुम्हरे भरोसे सुर मैं न जाने सुर कै ।।
ब्याधि भूत जनित उपाधि काहु खल की, समाधि कीजे तुलसी को जानि जन फुर कै ।
कपिनाथ रघुनाथ भोलानाथ भूतनाथ, रोग सिंधु क्यों न डारियत गाय खुर कै ।।४३।।
Seetaapati saheb sahay Hanuman nit, hit upadesh ko Mahes maano guru kai.
Maanas bachan kaay saran tihaare paany, tumhare bharose sur main na jaane sur kai.
Byadhi bhoot janit upadhi kaahu khal ki, samaadhi keeje Tulsi ko jaani jan phur kai.
Kapinaath Raghunaath Bhoolanaath Bhootanaath, rog Sindhu kyon na daariyat gaay khur kai. 43.
कहों हनुमान सों सुजान राम राय सों, कृपानिधान संकर सों सावधान सुनिये ।
हरष विषाद राग रोष गुन दोष मई, बिरची बिरञ्ची सब देखियत दुनिये ।।
माया जीव काल के करम के सुभाय के, करैया राम बेद कहैं साँची मन गुनिये ।
तुम्ह तें कहा न होय हा हा सो बुझैये मोहि, हौं हूँ रहों मौनही बयो सो जानि लुनिये ।।४४।।
Kahaun Hanuman son sujaan Raam Raay son, kripanidhaan Sankar son saavadhaan suniye.
Harash vishaad raag rosh gun dosh mai, birachi Biranchi sab dekhiyat duniye.
Maaya jeeva kaal ke karam ke subhaay ke, karaiya Raam bed kahain saanchi man guniye.
Tumh ten kaha na hoy ha ha so bujhaiye mohi, haun hoon rahon maunhi bayo so jaani luniye. 44.